| 

ΓΟΝΕΙΣ & ΠΑΙΔΙ

 ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

 Γράμμα στον Άγιο Βασίλη!

Η σωστή προσέγγιση των γονέων.

Νεράιδες, μάγοι, ξωτικά... όλοι κάτοικοι του ίδιου φανταστικού κόσμου, ενός κόσμου όπου ζει και ο αγαπημένος Άγιος Βασίλης! Ενός κόσμου, όπου περνάνε τις φανταστικές τους στιγμές τα παιδιά, πιστεύοντας ότι όντως η νεράιδα του δοντιού θα έρθει την νύχτα και ότι φυσικά ο Άγιος Βασίλης θα κατέβει από την καμινάδα αφήνοντας τα δώρα του...

Για τους γονείς είναι φυσικό το παραμύθι του Άγιου Βασίλη να τους προβληματίζει, αφού υπάρχει η αντίληψη ότι ναι μεν ο φανταστικός κόσμος είναι όμορφος αλλά στα παιδιά πρέπει να μεταφέρουμε την πραγματικότητα. Από την άλλη υπάρχουν γονείς που αφήνουν ελεύθερα τα παιδιά τους να ζήσουν την μαγεία αυτή, μέχρι να αντιληφθούν από μόνα τους ότι όλα είναι πλασμένα μέσα από την φαντασία. Υπάρχει και η τρίτη μερίδα όπου κρατούν μια πιο ενδιάμεση στάση, εξηγώντας στα παιδιά τους ότι ο Άγιος Βασίλης υπάρχει σαν "πνεύμα" και πως η σημασία του αγαπημένου Άγιου είναι η δοτικότητα και η αγάπη. Σωστή ή λάθος προσέγγιση στο όλο θέμα, δεν υπάρχει, αλλά ο κάθε γονιός πρέπει να αποφασίσει από μόνος του πως θα αντιμετωπίσει το παιδί του και φυσικά τις ερωτήσεις του.

Τα παιδιά μέχρι την ηλικία των 4ων ετών δεν κατανοούν τι είναι πραγματικό και τι όχι, και πιστεύουν τα πάντα. Από 4ων έως 6 ετών αρχίζουν τις ερωτήσεις για το πως προλαβαίνει όλα τα παιδάκια του κόσμου, πως πετούν οι τάρανδοι και από που μπαίνει, εάν το σπίτι δεν έχει καμινάδα Στην ηλικία των 6 έως 8 ετών, τα παιδιά γίνονται πιο σκεπτικά καταλαβαίνουν πλέον ότι πρόκειται για μια φανταστική φιγούρα και κατανοούν τον συμβολισμό που έχει ο Άγιος. Αν και μπορεί να απογοητευθούν λίγο στην αρχή, αμέσως μετά γεμίζουν με περηφάνια, διότι είναι μεγάλοι και γνωρίζουν πράγματα που τα κρύβουν από τους μικρούς. Συμβουλέψτε τα να μην φανερώσουν το μυστικό αυτό σε άλλα παιδιά που ακόμη πιστεύουν.

Μέχρι το παιδί σας να μεγαλώσει αρκετά ώστε να αντιληφθεί την αλήθεια, θα ήταν σωστό να του περάσετε το αληθινό μήνυμα των Χριστουγέννων. Αφιερώστε περισσότερο χρόνο στην σημασία της γιορτής και στο τι συμβολίζει, παρά στο ότι θα έρθει ο Άγιος Βασίλης. Παράλληλα, δείξτε λίγη εγκράτεια στα δώρα, αγοράστε τους μόνο ένα παιχνίδι και αυτό δεν είναι ανάγκη να είναι ακριβό. Ενώ πείτε στο παιδί σας να επιλέξει μερικά από τα παιχνίδια του, τα οποία είναι σε καλή κατάσταση και δεν τα χρειάζεται πλέον, για να τα δώσετε είτε σε ιδρύματα είτε σε παιδάκια μικρότερης ηλικίας, με αυτό τον τρόπο θα τους διδάξετε να μοιράζονται τα πράγματα τους.

Εάν το παιδί σας φοβάται τον Άγιο Βασίλη, μην το πιέσετε καθόλου. Ο φόβος θα φύγει σιγά σιγά και τον επόμενο χρόνο θα του είναι γνώριμη η εικόνα της παράξενης άσπρης γενειάδας και των κόκκινων ρούχων. Μην τους δείχνετε τα παιδιά της μικρότερης ηλικίας που δεν φοβούνται και μην προσπαθείτε να τα πείσετε για οτιδήποτε. Ο φόβος απλά θα φύγει από μόνος του μόλις νιώσουν ασφάλεια!



Από: Νάντια ΜάζαρουΤετάρτη 21 Δεκ 2011

 Όταν το παιδί... μπαίνει στην Εφηβεία!

Μικρές συμβουλές αντιμετώπισης αυτής της δύσκολης περιόδου..

Το κάθε παιδί στην εφηβεία αντιδρά με τον δικό του τρόπο. Δεν υπάρχουν χρυσοί κανόνες τους οποίους πρέπει να ακολουθήσετε για να αντιμετωπίσετε το παιδί σας. Το κάθε παιδί έχει τον δικό του χαρακτήρα και την δική του προσωπικότητα και έτσι πρέπει να το χειριστείτε. Πολλές φορές ακούμε τους γονείς να παραπονιούνται ότι δεν καταλαβαίνουν τα παιδιά τους και δεν ξέρουν τι είναι αυτό που τα "πιάνει", λες και δεν υπήρξαν αυτοί ποτέ έφηβοι. Ο κάθε έφηβος βιώνει με τον δικό του τρόπο αυτό που του συμβαίνει σε αυτή την ιδιαίτερη φάση της ζωής του. Ο Σαίξπηρ συγκεκριμένα έγραψε "Μακάρι να κοιμούνταν και να ξυπνούσαν όταν θα είχαν πια ενηλικιωθεί".

Το παιδί σας βρίσκεται σε μία μεταβατική περίοδο, όπου φεύγει από την παιδική του ανεμελιά και ξεγνοιασιά και αρχίζει να μπαίνει στην ενήλικη ζωή. Σαν σωστοί γονείς απέναντι στα παιδιά μας πρέπει να είμαστε ενημερωμένοι για τις αλλαγές που το  παιδί μας θα πρέπει να αντιμετωπίσει, και να φροντίσουμε να προετοιμάσουμε κατάλληλα το παιδί ώστε με τη σειρά του να αποδεχτεί την αλλαγή και ότι είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό.
 
Σε αυτά τα 7-8 χρόνια που διαρκεί η εφηβεία οι αλλαγές που γίνονται στα παιδιά είναι βιοσωματικές, γνωστικές, συναισθηματικές. Τα πρώτα χρόνια θα δείτε βιοσωματικές αλλαγές ενώ αργότερα τις ψυχοκοινωνικές αλλαγές όπου το παιδί θα ψάχνει να βρει την ταυτότητα του, τα πιστεύω του και τους στόχους του.

Επίσης μπορούμε να χωρίσουμε τα χρόνια της εφηβείας σε τρία στάδια α) στην αρχή της εφηβείας, β) στη μέση εφηβεία, γ) Στην όψιμη εφηβεία.

Στο  α` στάδιο το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με ένα σωρό σωματικές αλλαγές. Αύξηση της τριχοφυΐας, αλλαγή της φωνής, στα κορίτσια μεγαλώνει το στήθος , ενώ στα αγόρια τα γεννητικά όργανα, αλλάζει η φωνή, τα κορίτσια αρχίζουν να έχουν περίοδο. Όσον αφορά την σεξουαλικότητα το ενδιαφέρον του αναπτύσσεται σε πλατωνικό επίπεδο, και νιώθει ανασφαλείς σε σχέση με το σώμα του και με το πως τον βλέπουν οι γύρω (όμορφο, άσχημο, ψηλό, κοντό κ.τ.λ.).

Στη μέση εφηβεία ο έφηβος περνά στην πράξη όσο αφορά το σεξ. Αρχίζει τους πειραματισμούς και πολύ πιθανό να ολοκληρώσει και σεξουαλικά τις σχέσεις του. Σε αυτό το σημείο μπορεί το παιδί να είναι ακόμη πιο αντιδραστικό και να αναπτύξει κάποιες επικίνδυνες συμπεριφορές όπως ναρκωτικά αλκοόλ κ.α.

Στο γ` στάδιο αρχίζει να αντιμετωπίζει τις καταστάσεις πιο ώριμα δεν είναι τόσο αυθόρμητος έχει πιο αρμονικές σχέσεις με τους γύρω του και αρχίζει να επιδιώκει σχέσεις πιο συντροφικές και με διάρκεια.
 
Πρέπει να καταλάβετε ότι το παιδί σας σαν ανθρώπινη οντότητα θα  υποστεί όλες αυτές τις αλλαγές. Από ανέμελο παιδί, θα γίνει ενήλικας με ένα σωρό ευθύνες, θα πρέπει να πάρει την ζωή του στα χέρια του. Εσείς από πλευράς σας  προσπαθήστε να έχετε μια πολύ καλή επικοινωνία με το παιδί και να είστε πάντα δίπλα του. Πρέπει να νιώθει ότι σε κάθε του βήμα έχει την οικογένεια του για στήριγμα, να είστε φίλοι μαζί του αλλά και από την άλλη να έχετε διακριτική παρουσία δίπλα του ώστε να μπορέσει να αναπτύξει υγιή προσωπικότητα. Πάντα πρέπει να ελέγχετε το παιδί σας για να ξέρετε τι γίνεται αλλά και αυτό πάλι διακριτικά. Μιλάτε ανοικτά για το σεξ  και προσπαθήστε να κάνετε το παιδί να νιώσει άνετα μαζί σας για να μπορέσει να βρει απαντήσεις στις απορίες του, δώστε του να καταλάβει ότι το σεξ είναι μία φυσική ανάγκη του ανθρώπου και μην έχετε ταμπού και περιστροφές στις απαντήσεις που θα δώσετε. Μιλήστε για  τους τρόπους αντισύλληψης, πως να προστατευθεί και πως να αποφύγει ανεπιθύμητες καταστάσεις.

Σε όλη την διάρκεια των χρόνων αυτών να ξέρετε ότι χρειάζεται από μέρους σας να δείξετε κατανόηση, υποστήριξη στο παιδί, να έχετε υπομονή και πάνω από όλα επικοινωνία.


Από: ΒίκτωρΤρίτη 22 Μάρ 2011

 Μήπως έχουμε ξεφύγει;

Προβληματισμοί για την άσκηση πίεσης προς τα παιδιά μας.

Παρακολουθώντας παιδικούς αγώνες κολύμβησης τις προάλλες διαπίστωσα ότι μάλλον στην Κύπρο πιέζουμε τα παιδιά μας να είναι τέλειοι και συνάμα "πρώτοι και καλύτεροι".

Σκεφτήκατε ποτέ τι πίεση ασκούμε στα παιδιά μας; Δυστυχώς στην σημερινή κοινωνία που  ζούμε οι απαιτήσεις είναι πολλές λόγω της κουλτούρας που καλλιεργείται γύρω μας όπου το τέλειο συνεχώς μας κατατρέχει από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Υπάρχει μια έντονη πίεση για άνοδο στην κορυφή, ζούμε την εποχή όπου άνθρωποι κυνηγούν τα 15 λεπτά φήμης. Η κολακεία και τα οικονομικά έπαθλα δίνονται σε εκπομπές και τηλεριάλιτι, καθημερινά με αποτέλεσμα τα παιδιά μας να μεγαλώνουν με άλλα πρότυπα.

Ακούμε καθημερινά γονείς να προσλαμβάνουν προπονητές, ιδιωτικούς δασκάλους ώστε να καταφέρουν τα παιδιά τους να φτάσουν στην κορυφή.

"Κάνε το καλύτερο που μπορείς". Αυτή την συμβουλή έδιναν οι γονείς μας σε εμάς και όντως κάναμε ότι καλύτερο μπορούσαμε και ερχόμασταν και πρώτοι κάποιες φορές. Δεν μας πίεζαν όμως. Τώρα ακούω συνεχώς να συμβουλεύουν τα παιδιά τους " Να είσαι πρώτος".

Έχω δει γονείς να φωνάζουν στα παιδιά τους ότι δεν έκαναν κάτι σωστό την ώρα που διαγωνίζονταν και να τα πιέζουν ώστε τα πράγματα να εξελιχθούν όπως ακριβώς αυτοί οι ίδιοι τα οραματίσθηκαν.
Μήπως έχουμε ξεφύγει σαν κοινωνία; Οι συνέπειες αυτής της πίεσης θα είναι καταστροφικές για τον θεσμό της οικογένειας στην Κύπρο, ήδη βλέπουμε τα πρώτα δείγματα αυτής της πίεσης με τα "αντιδραστικά" παιδιά έξω από τα γήπεδα, την κατακόρυφη αύξηση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών κ.α.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε επιτέλους ότι πρέπει να δούμε πρώτα την "οικογενειακή ζωή" να διατηρήσουμε εντός λογικών πλαισίων τις δραστηριότητες των παιδιών και να δώσουμε προτεραιότητα στη σχέση μεταξύ εμάς των γονιών και των παιδιών μας. Πρέπει να αφιερώνουμε περισσότερο χρόνο στα παιδιά μας, να αποκτήσουμε μαζί τους ένα υγιή διάλογο και να διδαχθούμε αλλά και να διδάξουμε τις αληθινές αξίες της ζωής.  

Τα υπερφορτωμένα ωράρια αντιμετωπίστε τα,  όχι μόνο για τα παιδιά σας αλλά και για εσάς. Το να  προσφέρουμε στα παιδιά μας συνεχώς υλικά αγαθά δεν είναι και το καλύτερο. Αν απλουστεύσετε την ζωή σας δεν θα χρειάζεται να δουλεύετε τόσες πολλές ώρες.

Σε ένα κόσμο όπου οι επιλογές είναι ατέλειωτες, κανένας δεν μπορεί να κάνει τα πάντα, και το να μάθετε να βάζετε κάποια όρια αποτελεί σημαντικό μέρος της εξέλιξής ενός παιδιού. Η απλοποίηση της ζωής θα φέρει ηρεμία στην οικογένεια και θα επιτρέψει στο παιδί σας να βιώσει όμορφες στιγμές μαζί σας και να ασχοληθεί με κάτι  που πραγματικά του αρέσει χωρίς να τρέχει από την μία δραστηριότητα στην άλλη.

Μην έχετε την απαίτηση τα παιδιά σας να είναι τέλεια, ούτε πρώτα, αλλά ούτε και καλύτερα. Στο κάτω κάτω εμείς δεν μεγαλώσαμε έτσι. Θυμηθείτε ότι πριν 20 χρόνια οι αλάνες ήταν γεμάτες παιδιά με χαρούμενες φωνές. Τώρα;



Από: MαρίτσαΤετάρτη 16 Φεβ 2011

 Το παιδί μου έχει Τικ...

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε.

Οι απότομες μυϊκές συσπάσεις, είτε στο προσωπάκι του παιδιού σας είτε στο κορμί του, σας προκαλούν άγχος και αγωνία. Το μυαλό σας πάει στο μέλλον και διερωτάστε αν μεγαλώνοντας το καμάρι σας θα κουβαλάει το τικ. Εμείς σας συμβουλεύουμε να μην πανικοβάλλεστε...

Το τικ εμφανίζεται συνήθως στην ηλικία των 5 με 6 ετών, κυρίως στα αγόρια και αυτό γιατί δεν εκφράζουν τα συναισθήματα τους τόσο εύκολα όσο τα κορίτσια, και υποχωρεί ως δια μαγείας από μόνο του λίγο πριν την εφηβεία, όπου αρχίζει το άτομο να ελέγχει συναισθήματα, κινήσεις κ.τ.λ. Τα περισσότερα, τέτοιου είδους προβλήματα είναι παροδικά μπορεί να διαρκέσουν από ένα μήνα μέχρι και μερικά χρόνια, και είναι πολύ ελάχιστες οι περιπτώσεις που ένα παιδί μεταφέρει το τικ και κατά την ενήλικη ζωή του.

Μπορεί να οφείλεται σε ψυχογενή και οργανικά αίτια, να συνδέεται με γενετικούς και νευρολογικούς παράγοντες ή με τη ψυχοπαθολογία του ατόμου, με διάφορες λοιμώξεις, το στρες ακόμη και την κληρονομικότητα. Συνήθως κάνει την εμφάνιση του όταν το παιδί έχει άγχος, είναι κουρασμένο, ανησυχεί για κάτι, νιώθει ανία, έχει κάποια ασθένεια ή απλά θέλει να αποφορτίσει την περιττή ενέργεια που νιώθει. Πρόκειται για μια ανεξέλεγκτη και καθόλου συνειδητή κατάσταση.

Το τικ χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες
Κινητικά τικ. Αφορά κινήσεις όπως το συνεχές ανοιγοκλείσιμο των ματιών, γκριμάτσες, “τέντωμα” του στόματος, ανεβοκατέβασμα των ώμων κ.τ.λ.
Φωνητικά τικ. Είναι το ρούφηγμα της μύτης, το καθάρισμα λαιμού, η επανάληψη εκφράσεων όπως της τελευταίας έκφρασης του συνομιλητή του, ή υβριστικών εκφράσεων.
Σύνθετα τικ.  Πρόκειται για αυτά που περιλαμβάνουν τόσο κινήσεις όσο και φωνητικά τικ.

Τα τικ μπορεί να κρύβουν πίσω τους και κωδικοποιημένα μηνύματα των παιδιών, που δυσκολεύονται ή ντρέπονται να τα εκφράσουν. Για παράδειγμα, όταν το παιδί τραβάει την άκρη του στόματος, αυτό μπορεί να δηλώνει δυσκολία επικοινωνίας με το άτομο που έχει απέναντι του. Όταν η ατμόσφαιρα και το περιβάλλον που βρίσκεται το παιδί είναι τεταμένη, τότε πιθανή αντίδραση είναι το κλείσιμο των ματιών του. Η συνεχόμενη ανασήκωση των ώμων, ίσως να υποδηλώνει αδιαφορία στα όσα διαδραματίζονται γύρω του.
Γνωρίζοντας ότι τα τικ φεύγουν από μόνα τους, στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτά που μπορείτε να κάνετε για να μην επιβαρύνετε την κατάσταση του παιδιού σας είναι :

Μην τα τιμωρήσετε
Πρόκειται για το κυριότερο “ φάρμακο” ενάντια στα τικ. Οι φωνές και οι τιμωρίες το μόνο που θα πετύχουν είναι να αυξήσουν το άγχος του παιδιού, προκαλώντας του περισσότερη πίεση με αποτέλεσμα την χειροτέρευση του προβλήματος. Αντιμετωπίστε το με υπομονή, διακριτικότητα, αποφεύγοντας εντάσεις και τσακωμούς με το παιδί σας.

Μην δώσετε έκταση στο θέμα
Εάν προσέξετε κάτι τέτοιο μην δώσετε μεγάλη σημασία, παρακολουθήστε το χωρίς να αντιληφθεί το παιδί σας ότι σας προβληματίζει. Το πιθανότερο είναι να το σταματήσει σε λίγες ημέρες.

Μιλήστε με το παιδί σας
Στόχος σας είναι να μάθετε εάν υπάρχει κάτι που το αγχώνει ή το προβληματίζει. Κάντε το, μέσα από συζήτηση, χωρίς όμως να καταλάβει ότι αναφέρεστε στο εν λόγω πρόβλημα.

Μην το ενοχλήσεις αν δεν το ενοχλεί
Εάν το παιδί σας δεν σας αναφέρει οτιδήποτε για το τικ μην τα ενοχλείτε με συνεχής ερωτήσεις ή επισημάνσεις.

Αποσπάστε τους την προσοχή
Όταν το παιδί κάνει το τικ, μόλις του αποσπάσετε την προσοχή, π.χ. με παιχνίδι, τότε θα δείτε ότι θα σταματήσει. Συνήθως η επικέντρωση σε κάποιο θέμα κάνει τα παιδιά να σταματούν.

Αντιμετωπίστε τις κοροϊδίες
Εάν το παιδί από μόνο του σας παραπονεθεί ότι το κοροϊδεύουν ή προσέξετε ότι έχει εντοπίσει το πρόβλημα του, τότε μιλήστε του και ενθαρρύνεται το λέγοντας του ότι δεν είναι τίποτα και ότι είναι κάτι που μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από διαφορετικούς τρόπους ελέγχου των μυϊκών συσπάσεων. Τότε μπορείτε να επισκεφθείτε ένα ειδικό που θα σας δείξει διάφορους τρόπους αντιμετώπισης.

Πότε να επισκεφθείτε τον ειδικό
Μόνο εάν είναι μεγάλης έντασης και έχει πολλές επιπτώσεις πρέπει να σας προκαλέσει ανησυχία το τικ του παιδιού σας. Υπάρχουν σοβαρές, αλλά σπάνιες, περιπτώσεις τικ όπως είναι αυτές που προκαλούνται από το σύνδρομο Gilles de la Tourette. Σε τέτοια περίπτωση κρίνεται αναγκαία η επίσκεψη σε ένα ειδικό επί του θέματος. Εάν η βάση του προβλήματος είναι ψυχολογική τότε ίσως να χορηγηθούν φάρμακα αντικαταθλιπτικά ή μυοχαλαρωτικά.
Από: Νάντια ΜάζαρουΠέμπτη 18 Νοέ 2010

 Τι ζωγραφίζεις εκεί παιδί μου;

Ξεκλείδωσε τον συναισθηματικό του κόσμο!

Ανακάλυψε τα μηνύματα που κρύβονται στις ζωγραφιές των παιδιών σου.

Ο τρόπος που τα παιδιά ζωγραφίζουν περνά από πολλά στάδια ανάλογα με την ηλικία τους, ωστόσο μετά την ηλικία των 4 ετών, η ζωγραφική είναι για αυτά ένα τρόπος έκφρασης και εκτόνωσης πολλών συναισθημάτων. Κάθε γραμμούλα που σχηματίζουν με το μολύβι του ή κάθε χρώμα που προτιμούν μπορεί να σημαίνει για αυτά κάτι διαφορετικό, κάτι που τους έχει κάνει εντύπωση ή κάτι που τους έχει αναστατώσει.

Μέσα από τις ζωγραφιές τους περιγράφουν τόσο τον εαυτό τους , όσο και την οικογενειακή τους κατάσταση αλλά και τον τρόπο που ο εγκέφαλος τους εργάζεται.

Από 1-1,5 ετών, το μολύβι είναι ένα απλό αντικείμενο το οποίο αφήνει πίσω του στίγματα και διάφορα κουβάρια, χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σημασία. 3 ετών, τα σχέδια γίνονται σχεδόν αναγνωρίσιμα με περιγράμματα. Το παιδί αρχίζει να προσδιορίζει τον εαυτό του στο χώρο και στον κόσμο. Οι γραμμές αρχίζουν να παίρνουν μορφές, οι οποίες όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Από 4,5-5 ετών, οι ζωγραφιές θυμίζουν κηλίδες, και αποτυπώνουν τα σχέδια σαν να τα βλέπουν από ψηλά. Εκεί που θεωρούν ότι υπάρχει αέρας, αφήνουν λευκά κενά και ζωγραφίζουν όπως αντιλαμβάνονται τα πράγματα. Κάνουν τα αντικείμενα διαφανή, π.χ τους τοίχους ενός σπιτιού, στο οποίο μπορείς να δεις τα δωμάτια και την οικογένεια από μέσα. Οι ζωγραφιές τους είναι συναισθηματικά οργανωμένες και όσο μεγαλύτερο μέγεθος έχει ένας άνθρωπος ή ζώο τόσο πιο πολύ το αγαπούν. 6 ετών, αποδίδουν καθ’ ύψος  το χώρο ενώ δεν τους απασχολούν καθόλου τα χρώματα που θα χρησιμοποιήσουν, π.χ βάζουν πράσινο στους ανθρώπους. 

Τα ψυχολογικά τεστ που γίνονται βασίζονται περισσότερο στο πως το παιδί αποτυπώνει τον άνθρωπο, το σπίτι, το δέντρο και τα χρώματα που χρησιμοποιεί. Οποιεσδήποτε άλλες εικόνες, θεωρούνται εικόνες από την καθημερινή του ζωή.

Γενική εικόνα:
Ο άνθρωπος: Αναπαριστά συνήθως τον εαυτό του, ρωτώντας τον ερωτήσεις για το ανθρωπάκι μπορείς να εκμαιεύσεις διάφορα συναισθήματα του παιδιού. Το κεφάλι θεωρείται ως το μέρος διανοητικής δράσης και φαντασίας.
Μικρά/Μεγάλα σχέδια: αν τα σχέδια του είναι μικρά και περιορισμένα τότε το παιδί νιώθει ανασφάλεια και ντροπαλότητα ενώ με τα μεγάλα σχέδια, το παιδί χαρακτηρίζεται από έντονη αυτοπεποίθηση.
Ίδια σχέδια και χρώματα: Δείχνει άτομο με ψυχαναγκαστικές τάσεις και ίσως ανεπαρκή νοητική ανάπτυξη.
Πολύ έντονο και επαναλαµβανόµενο σβήσιμο: Φανερώνει ανασφάλεια, άγχος και ίσως να γίνετε όταν το παιδί περάσει ή υποφέρει από μια χρόνια ασθένεια.
Υπερβολική σκίασn: Προβλήματα συναισθηματικής προσαρμογής, αν και θεωρείται φυσιολογικό στα πολύ µμικρά παιδιά.
Έμφαση στις λεπτοµέρειες: Οι περίεργες λεπτομέρειες στα παιδιά υποδηλώνουν αποδιοργάνωση της προσωπικότητας. Συναντάτε στα παιδιά που βρίσκονται σε συνθήκες πίεσης και θεωρείται φυσιολογικό, ενώ συναντάτε και στα παιδιά µε φτωχή προσαρμογή και φτωχή σχολική επίδοση.
Ασυµµετpία: Φανερώνει επιθετικότητα µε πιθανή νευρολογική διαταραχή.
Πίεση στο Χαρτί: Φυσιολογική στα παιδιά και κυρίως στα αγόρια.
Ελάχιστη πίεση: Υποδηλώνει χαμηλό επίπεδο ενέργειας, πιθανό ιστορικό απόρριψης.
Χρώματα: Όσο περισσότερα χρώματα χρησιμοποιεί ο δημιουργός τόσο πιο σταθερός συναισθηματικά είναι. Αν πάλι γίνει υπερβολική χρήση ενός χρώματος αλλά το αποτέλεσμα είναι αισθητικά ωραίο, η χρήση μπορεί να θεωρηθεί και φυσιολογική. Τα χρώματα αντιπροσωπεύουν τον συναισθηματικό πλούτο, εκδηλώνουν προτιμήσεις και αποβλέπουν στον επηρεασμό της διάθεσης. Η χρήση συνεχώς σκούρων χρωμάτων μπορεί να δείχνει θλίψη.

Θέση της ζωγραφιάς
Κέντρο: Δείχνει φυσιολογικό και ασφαλές άτομο, τάση για επικέντρωση στον εαυτό καθώς και  τάση για συναισθηματική συμπεριφορά.
Στη δεξιά πλευρά της σελίδας: Σταθερή και ελεγχόμενη συμπεριφορά.  Πιθανές τάσεις διανοητικοποίησης που πιθανόν αναστέλλουν τη συναισθηµατική έκφραση
Ψηλά στη σελίδα: Πιθανόν υψηλά επίπεδα τάσης επίτευξης.
Χαµηλά στη σελίδα: Συναισθήµατα ανασφάλειας και ανεπάρκειας.
Στην πάνω αριστερή γωνία: Νοητική καθυστέρηση.
Στην άκρη του χαρτιού κάτω ή πάνω (κέντρο): Πιθανή νοητική υστέρηση

Το σπίτι
Μεγάλο σπίτι: Χαρακτηρίζει υγεία, καλή αντίληψη, ενισχυμένο αυτοσυναίσθημα.
Μικρό σπίτι: Δηλώνει πως κάτι απασχολεί το παιδί και υπάρχει μειωμένο έως καθόλου αυτοσυναίσθημα.
Πολλά παράθυρα: Συναντάτε σε οικογένειες που έχουν μεγάλη κοινωνική ζωή , δέχονται συχνά επισκέψεις και ίσως να είναι πολυπληθείς.
Σπίτι με πολύ μικρά παράθυρα: Χαρακτηρίζει μαθησιακές δυσκολίες, δυσχέρειες στην οπτική αντίληψη, δυσκολία στον προσανατολισμό, εσωστρέφεια, φοβίες.
Σπίτι χωρίς παράθυρα: Φόβος, καχυποψία, εσωστρέφεια, αυταρχικοί γονείς.
Πόρτα χωρίς πόμολο: Εσωστρέφεια, αμυντική στάση, αδυναμία εισβολής στο χώρο του. Εάν δεν υπάρχει καθόλου πόρτα και η υπόλοιπη εικόνα βρίσκεται σε αρμονία, τότε το παιδί δεν είναι έτοιμο να ανοιχτεί ακόμα. Χρειάζεται χρόνο.
Σκεπή μικρή: Παιδί που έχει πολλές απαιτήσεις από τον εαυτό του.
Καμινάδα: Εάν καπνίζει και το τοπίο είναι χειμωνιάτικο δηλώνει αγάπη, ευχαρίστηση, θαλπωρή, ζεστασιά.

Τον άνθρωπο
Αποκλεισµός χαρακτηριστικών του προσώπου: Αποτελεί ένδειξη φτωχής προσαρµογής µε πιθανούς καταναγκασµούς και άγχος.
Κλειστά μάτια: Συναισθηµατικής διαταραχής για παιδιά ηλικίας μεγαλύτερης των 5 ετών
Έλλειψη στόµατος: αποτελεί ένδειξη πιθανών καταναγκασμών και άγχους ή αλλιώς φανερώνει µια ντροπαλότητα και τάσεις για κοινωνική απόσυρση.
Τα δόντια: Φανερώνουν επιθετική συμπεριφορά.
Η σχεδίαση των γεννητικών οργάνων: Αποτελεί ένδειξη φανερής επιθετικότητας του παιδιού, ενώ έχει σχεδιαστεί και από παιδιά µε σοβαρή ψυχική διαταραχή.
Μακριά, δυνατά µπράτσα: Δείχνουν ανταγωνιστικές φιλοδοξίες, ανάγκη για επίτευξη ή ανάγκη για σωματική δύναμη.

Οι ερμηνείες δεν πρέπει να είναι ποτέ απόλυτες, το παιδί μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες, από κάτι που είδε στη διαδρομή του προς το σχολείου ή κάτι που πήρε το αυτί του να συζητιέται στο σπίτι. Επίσης κατά τις ερμηνείες μας πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τις κοινωνικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές πτυχές του χώρου όπου μεγαλώνουμε το παιδί μας.

Από: Νάντια ΜάζαρουΠαρασκευή 05 Νοέ 2010

 Ο χωρισμός με τα μάτια ενός μικρού παιδιού.

Προστατεύσετε τα από τα αντίπαλα πυρά...

Η ευαίσθητη ψυχή τους θρυμματίζεται, τα μάτια τους γεμίζουν θλίψη, η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια βρίσκουν χώρο να φωλιάσουν στο είναι τους. Τα παιδιά είναι μεγαλύτερα θύματα του «πολέμου» που διεξάγεται ανάμεσα στους γονείς τους.

Υπάρχουν όμως τρόποι να προστατεύσετε τα παιδιά σας από τα «πυρά» των δύο αντίπαλων στρατοπέδων και να τα βοηθήσετε να βγουν από τον κυκεώνα του διαζυγίου όσο το δυνατόν πιο αλώβητα. 

Είναι φυσικό το παιδί σας να περάσει από πολλά στάδια μέχρι να κατανοήσει τι συνέβη σε αυτό που μέχρι πρόσφατα θεωρούσε ως οικογενειακή δομή. Οι πιο συνηθισμένες αλλαγές συμπεριφοράς έχουν να κάνουν με διαταραχές στον ύπνο, έκπτωση στις ακαδημαϊκές τους επιδόσεις, καθώς επίσης και επιστροφή σε προγενέστερα στάδια εξέλιξης. Κάθε ηλικιακή ομάδα αντιμετωπίζει διαφορετικά το χωρισμό και χρειάζεται διαφορετικούς και λεπτούς χειρισμούς για να ξεπεράσει την «κρίση», και να μην θεωρήσει τον εαυτό του ως αίτιο του διαζυγίου.

Στην ηλικία 4 ως 5  παρατηρείται πτώση της δραστηριότητας, επιθετική συμπεριφορά, φόβος ότι θα πάθουν κάτι κακό, θλίψη, μελαγχολία και ανασφάλεια. Στο παιχνίδι τους, τα παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας, αφήνουν να φανούν αυτο-μομφές και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ακόμα είναι περιορισμένα στο παιχνίδι και με μειωμένη φαντασία.

Στην ηλικία 5 με 6 το έντονο άγχος είναι το κυρίαρχο συναίσθημα που κατακλύζει τον ψυχικό κόσμο του παιδιού, ενώ δυσκολεύονται να αποχωριστούν οικεία πρόσωπα και αντικείμενα

Η ηλικία 7 – 8  θεωρείται για τους περισσότερους επιστήμονες ως η πιο ευαίσθητη ηλικιακή ομάδα καθότι μεγάλος αριθμός παιδιών, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, κατέδειξαν ολοκληρωτική κατάθλιψη ενώ περιγράφουν τον κόσμο τους γεμάτο από σύμβολα και γεγονότα θανάτου, καταστροφής , απώλειας και κενού.

Ηλικία 8 – 11 αναπτύσσονται μηχανισμοί άμυνας, ωστόσο στα αγόρια υπάρχει έντονη η αίσθηση της απουσίας του πατέρα.

Στους εφήβους παρατηρείται αποστασιοποίηση από τα όσα συμβαίνουν γύρω τους. Δεν παίρνουν θέση και απέχουν από την όλη διαδικασία. Για μερικούς από αυτούς το διαζύγιο σημαίνει και ανασκευής της μνήμης τους για το τι σημαίνει οικογένεια. Συχνά αντιμετωπίζουν και οι ίδιοι δυσκολίες με το γάμο τους, σε μελλοντικό στάδιο της ζωής τους. 

Οι έρευνες δείχνουν ότι δεν είναι το διαζύγιο αυτό κάθε αυτό που μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικοψυχολογικές δυσκολίες στο παιδί, αλλά ο διαχειρισμός του διαζυγίου από τους γονείς.

Είναι σημαντικό και καθοριστικό να ανακοινώσετε και οι δύο γονείς μαζί στο παιδί την απόφαση σας. Μην του το κρύψετε τα παιδιά διαισθάνονται πολλά περισσότερα πράγματα από όσα εμείς οι ενήλικες νομίζουμε πως καταλαβαίνουν.

Ενθαρρύνετε τα να εκφραστούν ελεύθερα, να κλάψουν και να «πενθήσουν» για το γεγονός. Αφήστε το να εκφράσει τις ανησυχίες του και τους φόβους του για το μέλλον και απαντήστε του σε ότι σας ρωτά με ειλικρίνεια και υπομονή.

Ξεκαθαρίστε του ότι δεν έχει καμία ευθύνη για τον χωρισμό και ότι οι γονείς του θα είναι πάντοτε δίπλα του και θα το αγαπάνε όπως και πριν.

Το «πρώην» ζευγάρι πρέπει να επιδιώξει καλή συνεργασία για το καλό του παιδιού. Τα παιδιά έχουν ανάγκη και τους δύο γονείς και είναι απαραίτητο στη διαπαιδαγώγηση του να συμμετέχουν εξίσου και οι δύο γονείς.

Πρέπει να νιώθει ελεύθερα το παιδί να επικοινωνεί με τον γονέα που δεν ζει πλέον μαζί του όποτε το ίδιο νιώθει αυτή την ανάγκη. Η επαφή σας με το παιδί πρέπει να είναι τακτική σε προκαθορισμένες ώρες και μέρες. Προσέξτε μην «στήνετε» το παιδί στα ραντεβού σας γιατί θα χάσετε την εμπιστοσύνη του, που τρέφει προς εσάς.

Σεβαστείτε τη σχέση του παιδιού με τον άλλο γονέα και μην του δημιουργήσετε ενοχές επειδή χαίρεται την επαφή που έχει μαζί του. Μην κατηγορείτε τον πρώην σύντροφο σας και μην μετατρέπεται το παιδί ως μεσολαβητή στη σχέση σας.

Μην αναθέσετε στο παιδί ευθύνες που δεν εμπίπτουν στην ηλικία του, δεν πρέπει να αναλάβει τον ρόλο ενός μεγάλου και ιδιαίτερα του ψυχολόγου σας. Όσο πιο γρήγορα το παιδί επιστρέψει στην καθημερινότητα του τόσο το καλύτερο για αυτό, διότι έτσι θα καταλάβει ότι σχεδόν τίποτα δεν άλλαξε στη ζωή του.

Οι καλές σχέσεις με τους παππούδες και τις γιαγιάδες αλλά και με τον κύκλο που γνώριζε μέχρι σήμερα πρέπει να συνεχιστούν, αφού λειτουργούν εξισορροπητικά, φροντίστε να τους βλέπει και μετά τον χωρισμό.

Προσοχή μην καταφύγετε σε υλικά ανταλλάγματα επειδή εσείς νιώθετε τύψεις και ενοχές.

Στηρίξτε το παιδί σας στην αλλαγή αυτή και να θυμάστε πάντοτε ότι αυτό «πονάει» περισσότερο από εσάς.
Από: Νάντια ΜάζαρουΠαρασκευή 05 Νοέ 2010